Amerykańscy naukowcy za pomocą zwykłego PC rozwiązali „niemożliwe” zadanie kwantowe
Naukowcy z Flatiron Institute (USA) obalili pogląd, że do modelowania układów kwantowych ze złożonymi „szkłami spinowymi” potrzebny jest wyłącznie komputer kwantowy. Używając klasycznego komputera ze specjalnymi algorytmami kompresji, osiągnęli wyniki porównywalne z D-Wave Advantage2, udowadniając, że klasyczne systemy nie wyczerpały jeszcze swojego potencjału.
Klasyczny PC kontra kwantowy potwór: jak Flatiron Institute zniszczył główny argument D-Wave wart 7,5 miliarda dolarów
Analityczny przegląd z 30 maja 2026 roku
[Sedno]: co naprawdę się dzieje
28 maja 2026 roku grupa fizyków z Centrum Obliczeniowej Fizyki Kwantowej przy Flatiron Institute (Nowy Jork) opublikowała w czasopiśmie Science wyniki, które podważyły fundament, na którym opiera się kapitalizacja rynkowa D-Wave Quantum Inc. (NYSE: QBTS) w wysokości 7,53 miliarda dolarów.
Joseph Tindall, Miles Stoudenmire i ich współpracownicy wzięli zadanie modelowania kwantowych szkieł spinowych (spin glasses) – chaotycznie zamrożonych momentów magnetycznych atomów – które w marcu 2025 roku zostało przedstawione przez D-Wave jako „kwantowa supremacja”, i rozwiązali je na zwykłym komputerze za pomocą algorytmów kompresji danych.
Kluczowa liczba, która nie trafiła do mainstreamowych nagłówków: część obliczeń Tindall przeprowadził na zwykłym laptopie. Tak, na tym samym urządzeniu, które kosztuje 1000-2000 dolarów w BestBuy. Dla najbardziej złożonych konfiguracji 3D potrzebna była stacja robocza z wydajnym GPU – ale to wciąż klasyczny system, niezawierający ani jednego kubitu.
Wewnętrzne zrozumienie: To nie jest „osiągnięcie techniczne”. To architektoniczny cios w całą filozofię kwantowej supremacji. Jeśli klasyczne algorytmy z sieciami tensorowymi i belief propagation mogą imitować kwantowe wyżarzanie z dokładnością porównywalną do D-Wave Advantage2, to unikalna propozycja wartości komputerów kwantowych dla zadań optymalizacyjnych upada. A właśnie na tych zadaniach D-Wave zbudowała cały swój biznes.
Chronologia i kontekst
Aby zrozumieć skalę, trzeba spojrzeć na sekwencję wydarzeń:
Marzec 2025 roku: D-Wave publikuje w Science artykuł, w którym twierdzi, że wymodelowała dynamikę szkieł spinowych na systemie z ponad 5000 kubitów na procesorze Advantage2. Firma utrzymuje, że do odtworzenia tych wyników klasyczny superkomputer Frontier potrzebowałby prawie 1 miliona lat obliczeń.
Koniec 2025 roku: D-Wave rozpoczyna agresywną promocję na rynku obronnym. W styczniu 2026 roku ogłasza partnerstwo z Anduril Industries (firma Palmera Luckeya, wycena 14 miliardów dolarów) i Davidson Technologies. Wyniki: 10-krotne przyspieszenie rozwiązań dla amerykańskiej obrony przeciwrakietowej, poprawa przechwytywania o 9-12%, co pozwala zestrzelić dodatkowe 45-60 rakiet z 500.
Akcje QBTS wzlatują o 270% w ciągu roku, osiągając szczyt około 46 dolarów w 52-tygodniowym zakresie.
27 maja 2026 roku: Grupa Tindalla publikuje w Science swoją wersję. Wyniki klasycznego modelowania nie gorsze, a w niektórych testach nawet lepsze niż D-Wave Advantage2.
28 maja 2026 roku: D-Wave wydaje oficjalne zaprzeczenie – szczegółowy techniczny rebałans, w którym twierdzi, że klasyczny algorytm nie radzi sobie z najtrudniejszymi topologiami (bikliki, 3D sześcienne sieci z silnym sprzężeniem) i nie odtwarza pełnego zestawu fizycznych obserwabli.
30 maja 2026 roku: Jesteśmy tutaj. Prawda leży gdzieś pośrodku, ale rynek jeszcze nie uświadomił sobie konsekwencji.
Kto wygrywa, a kto przegrywa
Wygrywają
- Fundacja Simonsa (Flatiron Institute): Finansowany przez fundację o wartości 10 miliardów dolarów, utworzoną przez współzałożyciela Renaissance Technologies, Jima Simonsa, Flatiron Institute właśnie udowodnił, że jego inwestycje w matematykę fundamentalną (biblioteka ITensor) zwracają się na najwyższym poziomie. Tindall użył ITensor – otwartej biblioteki do sieci tensorowych, opracowanej w samym instytucie.
- Klasyczny przemysł obliczeniowy (NVIDIA, AMD, Intel): Wyniki Flatiron pokazują, że oprogramowanie może być ważniejsze niż sprzęt. NVIDIA (kapitalizacja rynkowa 2,5 biliona dolarów) otrzymuje dodatkowy argument: ich GPU na podstawowej stacji roboczej mogą konkurować z dedykowanymi systemami kwantowymi. Algorytmy Tindalla były zoptymalizowane pod kątem akceleracji GPU.
- Laboratoria badawcze bez budżetów na komputery kwantowe: Teraz uniwersytety i startupy mogą modelować szkła spinowe i zadania optymalizacyjne bez dostępu do 15-milionowego systemu kwantowego D-Wave. Próg wejścia spada z milionów do tysięcy dolarów.
Przegrywają
- D-Wave (QBTS): To główna ofiara. Akcje spadły już o 8% w dniu publikacji wiadomości (z 22,13 do 20,35 dolarów). Ale główny cios to narracja. D-Wave sprzedaje nie tyle sprzęt, co historię „kwantowej supremacji w optymalizacji”. Jeśli klasyczne algorytmy mogą robić to samo (choć z pewnymi ograniczeniami), dlaczego klienci mieliby płacić premię? Kontrakty z Pentagonem przez Anduril nie są anulowane – wojsko potrzebuje szybkości w czasie rzeczywistym, a 10-krotne przyspieszenie pozostaje faktem. Ale segment komercyjny (logistyka, finanse, farmacja) teraz się zastanowi: „A może wystarczy nam dobry serwer z GPU?”.
- Fundusze venture capital, które zainwestowały w kwantowe startupy optymalizacyjne: Jeśli klasyczne algorytmy nadal doganiają kwantowe, to strategie wyjścia dla 30+ startupów w tej niszy (QC Ware, Zapata Computing i inne) stają się problematyczne. Ich wycena opierała się na założeniu „kwantowej luki”, która teraz się zawęża.
- Grupy akademickie, które zbudowały kariery na „kwantowej supremacji”: Wyniki Flatiron to wyzwanie metodologiczne. Tindall i Stoudenmire wprost stwierdzili: „Za każdym razem, gdy widzimy takie twierdzenia, jesteśmy trochę sceptyczni. A próbowaliście tego? A tego?”. To cios dla reputacji tych, którzy pospieszyli z głośnymi wnioskami.
Czego media nie dopowiadają
Insight nr 1: D-Wave wiedziała o tym 2 miesiące przed publikacją – i nie mogła nic zrobić
Artykuł Tindalla został opublikowany na arXiv (preprint 2503.05693) pod koniec marca 2025 roku. D-Wave miała 14 miesięcy, aby albo obalić wyniki, albo opublikować nowe benchmarki, które byłyby nieosiągalne dla klasycznych metod.
Ich oficjalny rebałans z 26 maja 2026 roku zawiera technicznie poprawne argumenty – tak, BP-TNS nie radzi sobie z grafami biklikowymi i niektórymi wysoko sfrustrowanymi 3D szkłami spinowymi. Ale firma nie zdołała w ciągu 14 miesięcy pokazać zadania, którego klasyczne metody w ogóle nie mogłyby rozwiązać. To niepokojący sygnał. Jeśli jesteś firmą kwantową i nie możesz wyprzedzać klasycznych algorytmów z opóźnieniem roku, twój technologiczny próg jest niski.
Insight nr 2: Artykuł nie „obala” kwantowej supremacji – on ją redefiniuje
Media piszą „naukowcy obalili kwantową supremację”. Nie. Pokazali, że konkretne zadanie – modelowanie szkieł spinowych na konkretnych topologiach (kwadrat, sześcian, diament) – nie wymaga komputera kwantowego. D-Wave słusznie wskazuje, że ich własne twierdzenia o supremacji dotyczyły szerszej klasy zadań.
Ale tu kryje się główny problem dla D-Wave: ich Advantage2 jest zbudowany na architekturze kwantowego wyżarzania, która pierwotnie jest przeznaczona do szkieł spinowych i zadań optymalizacyjnych. To ich „zabójcza funkcja”. Jeśli klasyczne metody doganiają ich na własnym terenie, to gdzie jest rzeczywista przewaga?
Wtajemniczeni wiedzą: D-Wave przygotowuje pełny Advantage2 z 7000 kubitów (obecnie prototyp na 1200+). Ale jeśli na każdym kroku będzie ich wyprzedzać zespół Tindalla z nową wersją ITensor, wyścig zamienia się w nieskończoną grę w kotka i myszkę, gdzie kotek (klasyczne obliczenia) ma nieograniczony budżet na oprogramowanie.
Insight nr 3: Nikt nie mówi o „darmowym obiedzie” – belief propagation ma ograniczenia
Belief propagation – algorytm z lat 80., zaadaptowany dla systemów kwantowych. Jest bardzo szybki, ale przybliżony. Tindall sam to przyznaje: „To nieco bardziej przybliżona metoda niż inne”.
Werdykt D-Wave, że BP-TNS nie radzi sobie z silnie sprzężonymi 3D szkłami spinowymi i biklikami, jest technicznie poprawny. Ale Flatiron nie pretendował do uniwersalnego rozwiązania. Pokazali, że dla szerokiej klasy praktycznie ważnych zadań (logistyka, routing, optymalizacja portfela) klasyczne metody mogą być wystarczające. A dla „trudnych” zadań – cóż, mogą być tak trudne, że nawet D-Wave nie rozwiąże ich z wystarczającą dokładnością.
Prognoza: następne 30 dni i 90 dni
Następne 30 dni
- Czerwiec 2026 roku: D-Wave będzie zmuszona opublikować nowe benchmarki na swoim pełnym Advantage2 (1200+ kubitów) dla zadań, w których BP-TNS Flatiron gwarantowanie się załamuje – prawdopodobnie grafy biklikowe z silnym sprzężeniem. Jeśli D-Wave przemilczy, zaufanie inwestorów spadnie.
- Konferencja IEEE Quantum Week (czerwiec): Bezpośrednia dyskusja między Tindallem a przedstawicielami D-Wave. To będzie główne wydarzenie. Stawiam na to, że Tindall pokaże rozszerzenie swojej metody na zadania, które D-Wave uważała za „bezpieczne”.
- Reakcja akcji: QBTS może przetestować poziom wsparcia 15-17 dolarów (kolejne minus 20-25% od obecnych 20,35). Szum medialny wokół „obalenia kwantowej supremacji” wywoła presję w krótkim horyzoncie.
Następne 90 dni
- Sierpień 2026 roku: Zobaczymy, jak co najmniej 2-3 dużych korporacyjnych klientów D-Wave (prawdopodobnie z listy Fortune 500 w logistyce) zamrozi lub zrewiduje kontrakty na usługi kwantowe. Jeśli klasyka jest „wystarczająco dobra”, po co płacić 50-100 tysięcy dolarów miesięcznie za dostęp do Leap (chmura D-Wave)?
- Wydanie ITensor 4.0: Zespół Flatiron wypuści nową wersję biblioteki z optymalizacjami pod zadania szkieł spinowych. To sprawi, że wyniki Tindalla będą powtarzalne przez każdego inżyniera z dobrym GPU. Open-source to broń przeciwko komercyjnym systemom kwantowym.
- Konsolidacja w sektorze optymalizacji kwantowej: Startupy, które nie mają ochrony sprzętowej (tylko oprogramowanie lub emulatory), zaczną szukać nabywców. Prawdopodobne jest pojawienie się oferty kupna QC Ware przez większego gracza (może Honeywell lub IonQ, które chcą rozszerzyć portfolio oprogramowania).
Co robić, jeśli jesteś inwestorem
- QBTS (D-Wave): Trzymać ostrożnie. Długoterminowa teza (kwantowa supremacja w optymalizacji) jest podważona. Ale kontrakty obronne z Anduril to realna gotówka i ochrona. Sprzedawanie w panice to błąd, ale dodawanie pozycji teraz też nie jest wskazane. Czekaj na 15 dolarów.
- Klasyczne półprzewodniki (NVIDIA, AMD): W górę. Branża zaczyna rozumieć, że dla wielu „kwantowych” zadań wystarczy dobry GPU i sprytne oprogramowanie. NVIDIA szczególnie zyskuje na optymalizacjach CUDA dla sieci tensorowych.
- Unikaj czystych „kwantowych optymalizacyjnych” startupów bez własnego sprzętu. Ich przewaga znika szybciej niż zakładano.
Podsumowanie w jednym akapicie: To, czego dokonał Joseph Tindall na laptopie, powinno skłonić inwestorów w kwantowe firmy optymalizacyjne do zakwestionowania podstawowej tezy. D-Wave zbudowała biznes wart 7,5 miliarda dolarów na twierdzeniu, że szkła spinowe to terytorium kwantowe. Flatiron Institute właśnie pokazał, że tak nie jest. I zrobił to za pomocą algorytmów, które każdy może pobrać z GitHub. Wyścig zbrojeń między klasyką a kwantem dopiero się zaczyna, a wynik na razie nie jest korzystny dla kwantu.
— Editorial Team
Brak komentarzy.