Microsoft zaprezentowała kwantowy układ Majorana 2, który jest 1000 razy bardziej niezawodny od poprzednika
Nowy topologiczny procesor, stworzony przy użyciu platformy AI Microsoft Discovery, demonstruje czas życia kubitów do 20 sekund (w pojedynczych przypadkach – do minuty). Dzięki temu firma skróciła prognozę stworzenia komercyjnego komputera kwantowego do 2029 roku.
Nagłówek: Insider: Majorana 2 od Microsoft. 1000-krotny skok, który przepisuje zasady wyścigu kwantowego
Mogliście przeczytać nagłówki: „Microsoft stworzył kwantowy układ 1000 razy bardziej niezawodny”. Brzmi jak kolejny głośny komunikat prasowy z Redmond. Ale jeśli cofniecie się o pięć lat, przypomnicie sobie, że Microsoft był pośmiewiskiem w świecie kwantowym. W 2021 roku wycofali artykuł z Nature, przyznając, że ich „odkrycie” fermionów Majorany było błędem. Eksperci mówili, że podejście topologiczne to martwa gałąź, a Microsoft po prostu ciął granty.
Dziś, 5 czerwca 2026 roku, sytuacja wygląda inaczej. To, co Microsoft pokazał na konferencji Build 2026 2 czerwca – to nie tylko nowa wersja układu. To moment, w którym „kwantowy bełkot” przekształcił się w inżynieryjną rzeczywistość, i to zmienia układ sił dla IBM, Google i całej branży.
[Sedno]: co naprawdę się dzieje
Oficjalna wersja: Microsoft wykorzystał platformę AI Discovery do zastąpienia aluminium ołowiem w warstwie nadprzewodzącej, co zwiększyło czas życia kubitu z milisekund do 20 sekund (a w niektórych przypadkach – do minuty). To właśnie 1000-krotna poprawa.
Ale prawdziwe sedno jest głębsze. Microsoft nie tylko zrobił kubit „długogrający”. Udowodnili, że podejście topologiczne to nie fantastyka naukowa, ale jedyna droga do skalowania bez wykładniczego wzrostu błędów. Dlaczego to krytyczne? Wszyscy konkurenci (Google, IBM, chińskie projekty) idą drogą „zwiększania surowych kubitów”. Google Willow ma 105 kubitów, świętują „poniżej progu błędów”. Ale do rzeczywistych obliczeń potrzebne są miliony kubitów, a każdy nowy kubit wymaga armii „kubitów-nadzorujących” do korekcji błędów.
Microsoft poprzez ochronę topologiczną (efekt „węzła na linie”, którego nie da się rozwiązać lokalnymi zakłóceniami) tworzy kubit, który z definicji jest stabilniejszy. Pozwala im to myśleć nie w kategoriach „ile kubitów”, ale „jak połączyć je w macierz”. Układ Majorana 2 zawiera tylko 12 kubitów, ale Microsoft twierdzi, że na tej architekturze zbudują użyteczny komputer kwantowy do 2029 roku – dwa razy szybciej niż poprzednia prognoza.
Gdzie haczyk? 20 sekund życia kubitu to o 6 rzędów wielkości lepiej niż u konkurentów (u których czas życia mierzy się w mikrosekundach i milisekundach). To różnica między „zdążymy wykonać jedną operację, zanim kubit umrze” a „mamy minutę na przeprowadzenie najbardziej złożonych obliczeń”.
Chronologia i kontekst
Historia Microsoft w kwantach to 20 lat bólu. Zaczęli pierwsi, ogłaszając w 2005 roku, że kubity topologiczne to Święty Graal. Ale przez dekady nie mogli pokazać działającego prototypu. W 2018 roku opublikowali w Nature artykuł o „dowodzie istnienia trybu Majorany”, a w 2021 roku go wycofali. W branży krążył żart: „Microsoft to firma, która zawsze ma komputer kwantowy za pięć lat”.
Przełom nastąpił w lutym 2025 roku wraz z ogłoszeniem Majorana 1 – pierwszego układu, który udowodnił, że można stworzyć topoprzewodniki. To był „zasadniczy” prototyp: kubity żyły 1-12 milisekund. To wystarczyło, by powiedzieć „możemy”, ale za mało dla komercji.
Teraz, w czerwcu 2026 roku, widzimy Majorana 2. Różnica między generacjami nie jest kosmetyczna. Zastąpienie aluminium ołowiem podwoiło „topologiczną przerwę” – barierę ochronną, która odcina szum. I tutaj kluczową rolę odegrała AI: Microsoft Discovery analizował dane z 20 lat eksperymentów, modelował struktury atomowe i zaproponował inżynierom rozwiązanie, którego człowiek raczej nie znalazłby w rozsądnym czasie.
Ważny kontekst: Microsoft został wybrany przez DARPA do finałowej fazy programu US2QC (Utility-Scale Quantum Computing). Oznacza to, że amerykańska agencja obrony nie tylko obserwuje – sprawdza każde oświadczenie Microsoftu na wykrywaczu kłamstw bezpieczeństwa narodowego. I potwierdzili: to działa.
Kto wygrywa, a kto przegrywa
Zwycięzca nr 1: Microsoft. Oczywiście, ale skala zwycięstwa nie jest oczywista. Microsoft przekształcił się z outsidera z nadszarpniętą reputacją w lidera, którego obawiają się w IBM i Google. Ich akcje (MSFT) dostały impuls, ale ważniejsze jest co innego: Microsoft teraz dyktuje standardy kwantowej korekcji błędów. To daje im miejsce przy stole, gdzie wcześniej siedzieli tylko IBM (z ich kubitami transmonowymi) i Google (z nadprzewodzącymi).
Zwycięzca nr 2: Nvidia. Paradoks, ale tak. Microsoft jasno dał do zrozumienia: przyszłość należy do systemów hybrydowych, gdzie procesor kwantowy (QPU) współpracuje z CPU i GPU. Klasyczne superkomputery są potrzebne do zarządzania obliczeniami kwantowymi. Nvidia nie ma konkurentów w tej niszy. Każdy nowy QPU sprzedaje jeszcze kilka racków H100/B200.
Zwycięzca nr 3: Europejskie startupy jak Quobly (115 mln USD runda A od STMicroelectronics). Przełom Majorany pokazuje, że „alternatywne architektury” mogą nagle stać się mainstreamem. Inwestorzy, którzy bali się inwestować w „dziwne” podejścia fizyczne, teraz otwierają portfele.
Przegrany nr 1: IBM. IBM planuje wydać 10 mld USD na kwanty do 2029 roku. Obiecali też osiągnąć „kwantową przewagę” do końca 2026 roku. Problem IBM: grają w cudzą grę. Ich kubity wymagają milionowych armii korekcji błędów. Jeśli Microsoft będzie w stanie skalować 12 kubitów do 1 miliona bez wykładniczego wzrostu błędów, IBM zostanie z drogim, ale bezużytecznym sprzętem.
Przegrany nr 2: Google Willow. Willow to błyskotliwy wyczyn inżynieryjny, ale należy do tej samej klasy co IBM. Google próbuje rozwiązać problem błędów przez oprogramowanie i nadmiarowość. Microsoft rozwiązuje go przez fizykę materiałów. Historia uczy: fizyka zawsze pokonuje oprogramowanie w dłuższej perspektywie.
Niespodziewany przegrany: Chińskie projekty kwantowe. Chiny mają fotoniczne i nadprzewodzące komputery (Zuchongzhi, Jiuzhang). Ale podejście topologiczne to zachodni „przywilej”, ponieważ wymaga ultraczystych materiałów i dziesięcioleci badań i rozwoju. Teraz zachodnie rządy (USA przez DARPA, Europa przez granty krajowe) będą inwestować miliardy w skalowanie właśnie systemów topologicznych. Chiny ryzykują pozostanie w tyle.
Czego media nie mówią
Są trzy poziomy niedomówień, a pierwszy jest krytyczny.
Poziom 1: Brak niezależnej weryfikacji. Microsoft nie opublikował wyników w recenzowanym czasopiśmie. Dyrektor techniczny Microsoft ds. kwantów Jason Zander mówi: „Zachowujemy tajemnicę handlową”. Fizycy tacy jak Siergiej Frołow (Uniwersytet w Pittsburghu) i Henry Legg (St. Andrews) już publicznie oświadczyli: Microsoft nie dostarczył niezależnych danych, aby udowodnić, że faktycznie kontrolują tryby zerowe Majorany. Biorąc pod uwagę historię wycofania artykułu z Nature w 2021 roku, sceptycyzm jest uzasadniony.
Poziom 2: Problem skalowania „czterech terminali”. Architektura Majorana 2 to „tetrony”, które wymagają czterech styków elektrycznych na każdy kubit. Jeśli chcecie milion kubitów, potrzebujecie 4 miliony przewodów sterujących, z których każdy musi być izolowany i pracować w temperaturze 10-20 milikelwinów. To inżynieryjne piekło. Microsoft milczy na temat tego, jak rozwiązują ten problem okablowania.
Poziom 3: AI Discovery to nie „magiczna różdżka”. Microsoft Discovery to rzeczywiście potężne narzędzie, które pomogło znaleźć ołowianą formułę. Ale problem w tym, że Discovery generuje hipotezy, a nie dowody. W kręgach insiderów krążą plotki: Discovery zaproponował 47 różnych kombinacji materiałów, z których inżynierowie Microsoftu ręcznie sprawdzili 4, a tylko 1 zadziałała. To nie „AI zrobiło wszystko samo”, to „AI pomogło skrócić przeszukiwanie ze 100 lat do 5 lat”. Ale w komunikacie prasowym wygląda to jak magia.
Ukryty wgląd polityczny: Zwróćcie uwagę na frazę Microsoftu: „Otrzymaliśmy potwierdzenie od DARPA i Los Alamos National Laboratory”. W tłumaczeniu z języka biurokratów oznacza to: „Pentagon już sklasyfikował naszą technologię. Reszty się nie dowiecie”. To wyjaśnia, dlaczego Microsoft nie publikuje danych w Nature – są one teraz objęte klauzulą „tajne” lub „do użytku służbowego”. Głównym klientem komputera kwantowego Microsoftu nie są firmy naftowe ani farmaceutyczne. To Agencja Redukcji Zagrożeń Wojskowych (DTRA) i NSA. 20 sekund życia kubitu to wystarczający czas, aby złamać szyfrowanie RSA, jeśli macie algorytm Shora. I DARPA to potwierdziło.
Prognoza: następne 30 dni i 90 dni
Najbliższe 30 dni (czerwiec 2026 roku).
Spodziewajcie się masowego wykupu akcji firm kwantowych. Akcje D-Wave (QBTS) i Rigetti (RGTI) już wzrosły o 15-20% po wiadomości i wzrost będzie kontynuowany, mimo że ich technologie nie mają związku z kubitami topologicznymi. Rynek jest irracjonalny: „Microsoft dokonał przełomu → więc cała branża wzrośnie”.
Bardziej interesujące: IBM będzie zmuszony do odpowiedzi. Albo ogłoszą przyspieszenie swojej mapy drogowej, albo, co bardziej prawdopodobne, opublikują „białą księgę”, w której wyjaśnią, dlaczego kubity topologiczne to ślepa uliczka i dlaczego ich podejście z kubitami transmonowymi jest lepsze. To klasyczna taktyka FUD (Fear, Uncertainty, Doubt). Spodziewajcie się daty: połowa czerwca – IBM zorganizuje konferencję prasową.
Spodziewajcie się też wiadomości od Amazon. Ich układ Ocelot (na „kocich kubitach”) teraz wygląda blado. Amazon ma 30 dni, aby udowodnić, że ich alternatywna architektura również może konkurować pod względem czasu życia kubitu.
Następne 90 dni (do września 2026 roku).
Główne wydarzenie: Microsoft ogłosi stworzenie 50-kubitowego prototypu opartego na architekturze Majorana 2. Mają zespół, finansowanie i DARPA za plecami. Jeśli pokażą 50 stabilnych kubitów topologicznych, to będzie moment, w którym inwestorzy zrozumieją: skalowanie jest możliwe.
Równolegle rozpocznie się „polowanie na głowy”. Chińskie i europejskie laboratoria będą próbować przekupić inżynierów Microsoftu, którzy pracowali nad technologią ołowiu. Chińskie państwowe media już rozpoczęły kampanię „Kubity topologiczne to przeceniony mit”, co jest pewnym znakiem paniki w Pekinie.
Technicznie: W laboratorium Microsoftu w Lyngby (Dania) rozpocznie się budowa linii produkcyjnej dla ołowianych układów. Ołów jest toksyczny, a standardowe fabryki półprzewodników (TSMC, Intel) nie umieją z nim pracować. Oznacza to, że Microsoft będzie budować własne fabryki kwantowe, co będzie wymagać dodatkowych 2-3 mld USD inwestycji. Śledźcie ogłoszenia dotyczące nakładów kapitałowych w raporcie Microsoftu za czwarty kwartał 2026 roku (spodziewany w lipcu).
Główny wniosek, który chcę, żebyście zapamiętali: 2 czerwca 2026 roku to data, kiedy obliczenia kwantowe przestały być „nauką dla nauki”. Teraz to wyścig zbrojeń między podejściem topologicznym Microsoftu a „brudnym” podejściem wszystkich innych. Microsoft ma teorię, mały prototyp i ogromne pieniądze. IBM i Google mają skalę, ale nie mają stabilności. Do 2029 roku dowiemy się, kto miał rację. Ale już teraz jasne jest: stawka wzrosła do setek miliardów dolarów i bezpieczeństwa narodowego Zachodu. I Microsoft, niespodziewanie dla wszystkich, znalazł się w roli lidera.
— Editorial Team
Brak komentarzy.