Awaria Tianlong-3: przyczyny nieudanego startu

Nieudany debiutancki start rakiety wielokrotnego użytku Tianlong-3: analiza awarii

Rakieta nośna wielokrotnego użytku Tianlong-3 chińskiej firmy Space Pioneer zakończyła się niepowodzeniem podczas pierwszego startu 3 kwietnia 2026 roku. W 30. sekundzie lotu doszło do samoczynnego wybuchu z wyrzutem płomieni, co uczyniło misję nieudaną. Rakieta nie niosła rzeczywistego ładunku użytecznego, lecz jedynie makietę o odpowiedniej masie i wymiarach, a lądowanie pierwszego stopnia nie było planowane.

Specyfikacje techniczne Tianlong-3

Tianlong-3 została zaprojektowana jako ciężka rakieta z wielokrotnego użytku pierwszym stopniem, podobna koncepcyjnie do Falcon 9. Średnica stopni wynosi 3,8 m, całkowita wysokość — 71 m, masa startowa — 590 t. Głowica osłonowa ma średnicę 4,2 m i wysokość 12 m.

Pierwszy stopień jest wyposażony w dziewięć silników rakietowych na paliwo ciekłe (SRPC) Tianhuo-12 z zakresem tłumienia ciągu 40–110% i możliwością wielokrotnego zapłonu. Jest to niezbędne do pionowego lądowania. Drugi stopień wykorzystuje silnik próżniowy TH-12 Vac, zapewniający wyniesienie 17 t na niską orbitę okołoziemską (NOO).

Start przeprowadzono z komercyjnego stanowiska kosmodromu Dżiu-czuan z lądowaniem na platformie lądowej. W przyszłości planowane jest użycie stanowiska startowego na Hajnanie z lądowaniem na barce.

Historia testów i problemy

Rozwój Tianlong-3 opiera się na doświadczeniach ze startów rakiet na naftę Tianlong-1 i Tianlong-2 o małej nośności. Projekt napotkał jednak incydenty:

• 30 czerwca 2024 roku pierwszy stopień samoczynnie wzleciał z powodu niewystarczającego mocowania na stanowisku testowym, spadł w odległości kilometra i eksplodował.
• W 2025 roku przeprowadzono testy ogniowe bez incydentów na platformie morskiej, aby zminimalizować ryzyko.

Przygotowania do debiutanckiego startu były kilkukrotnie przekładane.

Chronologia startu i awaria

Odrywanie od stołu startowego i początkowy nabór wysokości przebiegły nominalnie. W 30. sekundzie zarejestrowano wyrzut płomieni, prawdopodobnie wybuch jednego z silników. Rakieta kontynuowała lot, ale trajektoria uległa odchyleniu, a misja zakończyła się niepowodzeniem.

Do porównania: Falcon 9 może kontynuować misję po awarii jednego z dziewięciu silników, jak podczas startu CRS-1 8 października 2012 roku. Wówczas w 79. sekundzie odleciał stożkowy wlot powietrza pierwszego silnika, został on awaryjnie wyłączony, a pozostałe zapewniły wyniesienie na orbitę. W Tianlong-3 taka redundancja prawdopodobnie nie została wdrożona.

Kontekst chińskich programów rakiet wielokrotnego użytku

Chiny aktywnie rozwijają rakiety wielokrotnego użytku:

• Zhuque-3 i Long March-12A przeszły debiutanckie starty bez lądowania stopni.
• Kinetica-2 (perspektywicznie wielokrotnego użytku).
• Test pierwszego stopnia Long March-10A.
• W przygotowaniu: Long March 10B, Long March 12B, Hyperbola-2/3, Gravity-2.

To poszerza możliwości wynoszenia chińskich i międzynarodowych satelitów.

Co najważniejsze

• Debiutancki start Tianlong-3 zakończył się awarią w 30. sekundzie z powodu prawdopodobnego wybuchu silnika.
• Rakieta wyposażona w 9 SRPC Tianhuo-12 z tłumieniem ciągu 40–110% dla wielokrotnego użytku.
• Poprzednie testy obejmowały incydent z samoczynnym startem stopnia w 2024 roku.
• Chiny rozbudowują flotę rakiet nośnych wielokrotnego użytku, konkurując z globalnymi liderami.
• Redundancja Tianlong-3 ustępuje Falcon 9 według dostępnych danych.

— Editorial Team