Artemida-2: start Orion do Księżyca z załogą

Artemida-2: Pierwsza załogowa misja Oriona na Księżyc

Rakieta SLS z kapsułą Orion wystartowała z kompleksu 39B na Florydzie, wynosząc czterech astronautów na trajektorię księżycową. To pierwszy załogowy lot w kierunku Księżyca od 1972 roku, po misji Apollo-17. Misja testuje systemy do lotów w daleką przestrzeń kosmiczną: podtrzymywanie życia, nawigację, zasilanie i manewrowanie w rzeczywistych warunkach z załogą na pokładzie.

Orion nie wyląduje na powierzchni, ale wykona przelot wokół Księżyca, osiągając maksymalną odległość 402 tys. km od Ziemi. Czas trwania misji to około 10 dni, z wodowaniem na Oceanie Spokojnym. Głównym celem jest potwierdzenie niezawodności statku dla przyszłych lądowań i baz na Księżycu.

Załoga i jej kwalifikacje

Załoga składa się z doświadczonych specjalistów:

• Reid Wiseman (dowódca): 165 dni w kosmosie, spacery kosmiczne, lot na Sojuzie.
• Victor Glover: pilot marynarki wojennej z doświadczeniem w pilotażu.
• Christina Koch: rekord 328 dni na ISS, praca na stacji antarktycznej.
• Jeremy Hansen: kanadyjski astronauta, fizyk, pilot wojskowy – pierwszy Kanadyjczyk na trajektorii księżycowej.

Skład odzwierciedla międzynarodowe podejście programu Artemis, z udziałem partnerów takich jak ESA.

Konstrukcja statku Orion

Orion składa się z dwóch modułów:

Moduł załogowy (kapsuła powrotna):

• Fotele, panele sterownicze, nawigacja, łączność, wyświetlacze.
• Systemy podtrzymywania życia, zapasy, procedury awaryjne.

Moduł serwisowy (opracowany przez ESA):

• Silniki do manewrów (w tym Trans-Lunar Injection).
• Zasilanie elektryczne, woda, wentylacja, termoregulacja.

Moduł serwisowy zapewnia autonomię w głębokiej przestrzeni kosmicznej, gdzie pomoc z zewnątrz jest niemożliwa.

Chronologia lotu

• Dwa okrążenia Ziemi: sprawdzenie systemów po oddzieleniu od SLS.
• Trans-Lunar Injection (TLI): rozpędzenie silnikami w celu wyjścia na trajektorię księżycową.
• Podróż przez głęboką przestrzeń kosmiczną: testowanie autonomii, łączności, zużycia energii, warunków bytowych.
• Przelot wokół Księżyca: manewr grawitacyjny, nawigacja w przestrzeni okołoksiężycowej, obserwacja powierzchni.
• Powrót: hamowanie grawitacyjne, wejście w atmosferę z rekordową prędkością (osłona termiczna).

Misja pokonała opóźnienia spowodowane wyciekami wodoru, problemami z osłoną termiczną i liniami helowymi.

Aktualny status i incydenty

Lot przebiega zgodnie z planem. Zarejestrowano:

• Tymczasową utratę łączności.
• Usterkę kontrolera systemu wentylacji odpadów – załoga ją usunęła.
• Zamknięty zawór zbiornika z wodą.

Te zdarzenia testują odporność systemów na awarie w czasie rzeczywistym.

Przyszłe misje programu Artemis

Po Artemis-2:

• 2027: Artemis-3 – testy orbitalne przed lądowaniem.
• 2028: Artemis-4 – pierwsze lądowanie, badania naukowe.
• Artemis-5 i kolejne: infrastruktura dla bazy księżycowej, wydobycie zasobów, przygotowania do misji na Marsa.

Program kładzie podwaliny pod trwałą obecność poza Ziemią.

Co jest ważne

• Pierwsze załogowe testy Oriona potwierdzają gotowość do dalekich misji.
• Moduł serwisowy ESA jest kluczowy dla autonomii w głębokiej przestrzeni kosmicznej.
• Załoga z międzynarodowym doświadczeniem demonstruje współpracę w programie Artemis.
• Maksymalne oddalenie – 402 tys. km, rekord dla statków załogowych.
• Incydenty na pokładzie (wentylacja, woda) zostały pomyślnie usunięte przez załogę.

— Editorial Team