Inwestorzy szykują się na rekordowe IPO SpaceX w tym tygodniu
Oczekuje się, że największe IPO SpaceX odbędzie się w czwartek, 11 czerwca, co będzie kluczowym wydarzeniem dla rynku. Gigantyczna wielkość emisji, wraz z przyszłymi IPO Anthropic i OpenAI, budzi obawy dotyczące nadmiaru akcji i deficytu kupujących.
IPO SpaceX: Analiza „idealnej burzy”, która przekształci rynek
Sedno: co naprawdę się dzieje
Oficjalna wersja, powielana przez Bloomberg i Reuters, brzmi jak triumf: SpaceX wchodzi na giełdę 11–12 czerwca 2026 roku, planując pozyskać 75 mld USD przy wycenie 1,77 bln USD. Będzie to największa oferta publiczna w historii, ponad dwukrotnie przewyższająca rekord Saudi Aramco z 2019 roku (29,4 mld USD). Ticker giełdowy to SPCX, notowanie na Nasdaq. Pięknie, ambitnie, historycznie.
Ale w rzeczywistości dzieje się coś znacznie bardziej niepokojącego i cynicznego. To nie jest zwykłe IPO. To „idealna burza”, w której zderzają się trzy niszczycielskie siły: astronomiczne przewartościowanie aktywa, techniczna korekta na rynku, która rozpoczęła się dosłownie w zeszłym tygodniu, oraz strukturalny deficyt płynności u inwestorów instytucjonalnych. SpaceX wchodzi na rynek w momencie, gdy Nasdaq właśnie spadł o 4,2%, a indeks półprzewodników runął o 10,3%. To jak wystrzelenie rakiety podczas huraganu – technicznie możliwe, ale prawdopodobieństwo katastrofy jest ekstremalne.
Sedno polega na tym, że transakcja jest skonstruowana tak, aby chronić Elona Muska i wczesnych inwestorów, a nie tworzyć wartość dla akcjonariuszy publicznych. Musk zachowa 84,4% praw głosu po IPO dzięki akcjom klasy B z 10 głosami każda. Przy tym 78% oferowanych akcji jest już „zarezerwowanych” przez instytucje, a free float (udział akcji w wolnym obrocie) wyniesie marne 4,2% ogólnej liczby akcji. To nie jest spółka publiczna w klasycznym rozumieniu. To prywatne imperium, które sprzedaje maleńki kawałek siebie po zawyżonej cenie, wykorzystując szum wokół Elona Muska i sztuczny deficyt.
I główny paradoks: SpaceX traci pieniądze. W 2025 roku strata netto wyniosła 4,94 mld USD przy przychodach 18,7 mld USD. A w pierwszym kwartale 2026 roku strata osiągnęła 4,3 mld USD. Spółka wyceniana jest na 92-krotność rocznych przychodów (P/S = 92) – to drożej niż Palantir, najdroższy ticker w S&P 500. I to przy czym Morningstar szacuje godziwą wartość SpaceX na zaledwie 780 mld USD – o 56% poniżej ceny IPO. Inwestorzy nie kupują zysków ani nawet przychodów. Kupują historię. A historie mają zwyczaj kończyć się, gdy kończą się pieniądze.
Chronologia i kontekst
3 czerwca 2026 roku SpaceX złożyła ostateczną wersję S-1/A w SEC, oficjalnie ogłaszając parametry IPO: 555,6 mln akcji po 135 USD za sztukę, wycena 1,77 bln USD, data pricingu – 11 czerwca, rozpoczęcie handlu – 12 czerwca. To był punkt kulminacyjny procesu, który trwał kilka miesięcy. W lutym 2026 roku SpaceX przejęła xAI od Muska za akcje, podnosząc swoją wewnętrzną wycenę do 1,25 bln USD. W maju spółka przeprowadziła split 5:1, przygotowując akcje do oferty publicznej.
Ale potem stało się coś, czego nikt nie planował. 5 czerwca 2026 roku – na tydzień przed IPO – rynek runął. Nasdaq-100 spadł o 4,8%, PHLX Semiconductor Index – o 10,3%, Nvidia straciła 6,2%, Marvell – prawie 17%. Przyczyna – „gorący” raport o zatrudnieniu, który podniósł prawdopodobieństwo podwyżki stóp Fed do 60-70% do końca roku. Akcje technologiczne, które rosły przez dziewięć tygodni z rzędu, nagle stały się zbyt drogie w świecie, gdzie koszt pieniądza przestał spadać.
To stworzyło unikalny dylemat dla SpaceX. Z jednej strony spółka już ogłosiła cenę (135 USD) i nie może jej zmienić bez utraty twarzy. Z drugiej strony rynek, na który wchodzi, stał się znacznie chłodniejszy niż tydzień temu. Wall Street zadaje sobie pytanie: „Jeśli Nvidia, generująca dziesiątki miliardów zysku, spada o 6% dziennie, to co stanie się z SpaceX, spółką stratną z P/S 92?”.
Mimo to organizatorzy emisji (Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America, Citi, JPMorgan) twierdzą, że popyt przewyższa podaż. 78% emisji zostało już rozdystrybuowane wśród inwestorów kotwicznych. Co więcej, Nasdaq i FTSE Russell zmieniły zasady, aby włączyć SpaceX do indeksów już po 15 i 5 dniach handlu odpowiednio. To gwarantuje pasywny napływ pieniędzy z ETF-ów, które kopiują indeksy – setki miliardów dolarów, które są „zmuszone” kupować SPCX, niezależnie od ceny.
Ale jest niuans, o którym się milczy: S&P Dow Jones Indices nie zmieniło swoich zasad. SpaceX nie trafi szybko do S&P 500. Oznacza to, że najbardziej konserwatywne pieniądze (fundusze emerytalne, firmy ubezpieczeniowe) na razie nie przyjdą. Główny popyt to fundusze hedgingowe, spekulanci i detaliczny FOMO. A to niezwykle zmienna klientela.
Kto wygrywa, a kto traci
Główny zwycięzca – Elon Musk. Po IPO jego majątek wzrośnie do około 988 mld USD, czyniąc go prawie trylionerem. Biorąc pod uwagę możliwy pierwszy dzień handlu (Jim Cramer z CNBC przewiduje wzrost kapitalizacji do 5 bln USD, co dałoby +180% pierwszego dnia), Musk może przekroczyć próg 1 bln USD osobistego majątku już 12 czerwca po południu. Zachowuje 84,4% głosów, jego własny pakiet jest zablokowany na 366 dni. Otrzymuje 75 mld USD świeżych pieniędzy (lub do 86 mld USD z uwzględnieniem greenshoe) na swoje ambitne projekty, w tym infrastrukturę AI i orbitalne centra danych.
Drugi zwycięzca – wcześni inwestorzy SpaceX i pracownicy z opcjami. W końcu mogą spieniężyć swoje udziały po prawie dwóch dekadach oczekiwania. Dla funduszy venture capital, które weszły do SpaceX na wczesnych etapach (Founders Fund, Draper Fisher Jurvetson), będzie to jedna z najbardziej dochodowych inwestycji w historii venture capital. Niektórzy czekali na ten moment od 2008 roku.
Trzeci zwycięzca – Goldman Sachs i konsorcjum 18 banków gwarantujących. Ich prowizja od emisji 75 mld USD wyniesie, według szacunków, 300-400 mln USD. To rekordowa jednorazowa wypłata dla banku inwestycyjnego. Ponadto udział w takim IPO to potężny atut marketingowy: „Zorganizowaliśmy największe IPO w historii”.
Największy przegrany – inwestorzy detaliczni, którzy spróbują kupić SpaceX w pierwszych dniach. Jeśli nie jesteś inwestorem kotwicznym z dostępem do emisji po 135 USD, będziesz kupować na otwarciu. A Jim Cramer już ostrzegł: cena może wzrosnąć do kapitalizacji 5 bln USD – to około 380 USD za akcję. A potem, gdy wygaśnie okres lock-up (pierwsze 180 dni), na rynek napłyną dodatkowe akcje i cena może runąć. Historycznie 60% IPO wykazuje ujemną stopę zwrotu po trzech latach. A dziesięć największych IPO w historii pozostawiło w tyle S&P 500 o 120 punktów procentowych.
Drugi przegrany – Nvidia, Amazon i Microsoft. Brzmi dziwnie, ale wyjaśnienie jest proste: inwestorzy instytucjonalni mają rekordowo niski poziom gotówki – zaledwie 3,9% portfeli. Aby kupić SpaceX za 75 mld USD, muszą sprzedawać coś innego. A co najłatwiej sprzedać? Najbardziej płynne i przewartościowane akcje: Nvidia, Amazon, Microsoft. W ten sposób IPO SpaceX może wywołać dodatkową presję na gigantów technologicznych, którzy i tak ucierpieli na korekcie. To efekt „kanibalizacji” rynku: największe IPO pożera kapitał z najbardziej udanych akcji.
Trzeci przegrany – OpenAI i Anthropic. Ich IPO są zaplanowane na kolejne miesiące. SpaceX nadaje ton. Jeśli SPCX załamie się po pierwszym tygodniu handlu, apetyt na IPO AI może gwałtownie spaść. Jeśli wręcz przeciwnie, SpaceX wystrzeli do 5 bln USD, to wymagania wobec OpenAI i Anthropic będą całkowicie nierealistyczne. Znajdą się w pułapce: albo wyjdź z wyceną 1 bln+ i bądź gotów na oskarżenia o bańkę, albo wyjdź taniej i przyznaj, że jesteś gorszy od SpaceX. Inwestorzy tego nienawidzą.
Czego media nie dopowiadają
A teraz – insider info. To, o czym nie piszą w komunikatach prasowych, ale co szeptem omawia się na parkietach.
Po pierwsze – „biznes AI” SpaceX to fikcja? W prospekcie emisyjnym SpaceX mówi o „orbitalnych obliczeniach AI” i podpisała kontrakt z Anthropic na 1,25 mld USD miesięcznie na dostarczanie mocy obliczeniowych AI. Brzmi imponująco. Ale kontrakt może zostać rozwiązany przez każdą ze stron za 90-dniowym wypowiedzeniem. To nie jest długoterminowy kontrakt. To „list intencyjny” z domieszką PR. A obietnica centrów danych w kosmosie to technologia, która nie istnieje nawet na papierze. Kupujesz SpaceX nie za Starlink ani Falcon. Kupujesz ją za „obietnicę” infrastruktury AI, której nie ma. High-concept, zero-product.
Po drugie – stała cena to pułapka. SpaceX wybrała nietypową dla USA strategię: stała cena 135 USD bez zwykłego zakresu i book-buildingu. Dlaczego? Ponieważ boją się, że w trakcie marketingu okaże się, że realny popyt jest niższy. Gdyby ogłosili zakres 120-150 USD, a potem obniżyli go do 110-130 USD, byłoby to upokarzające. Stała cena pozwala udawać, że wszystko idzie zgodnie z planem. Ale oznacza to również, że cena nie odzwierciedla rzeczywistego popytu. To nakazowo-administracyjne ustalanie cen w gospodarce rynkowej.
Po trzecie – pułapka indeksowa. Tak, Nasdaq i FTSE Russell przyspieszą włączenie SpaceX. Ale to miecz obosieczny. Gdy tylko SpaceX wejdzie do indeksów, fundusze pasywne (ETF-y śledzące indeksy) będą zmuszone ją kupować. Ale będą też zmuszone ją sprzedawać, gdy opuści indeks (co jest mało prawdopodobne w najbliższym czasie) lub gdy nastąpi rebalancing. Główne zagrożenie: przekrzywienie. SpaceX stanie się jedną z największych spółek w indeksach, ale z maleńkim free float. Oznacza to, że nawet niewielkie sprzedaże ze strony insiderów po lock-up mogą spowodować nieproporcjonalnie duży spadek indeksu. Jeden kamień – dwie fale.
Po czwarte – rynek Pre-IPO SPV to śmietnik. Podczas gdy instytucje dostają akcje po 135 USD, inwestorów detalicznych rozwodzi się przez struktury SPV (Special Purpose Vehicles). Oferuje się ci „kupno udziału w SpaceX” za 1000 USD, ale w rzeczywistości kupujesz trzypiętrową piramidę SPV, gdzie każda warstwa bierze 2% opłaty za zarządzanie i 20% opłaty od wyników. Zanim pieniądze dotrą do rzeczywistej SpaceX (jeśli w ogóle dotrą), z twojego zysku nic nie zostanie. A jeśli spółka nie uzna twojego SPV (Anthropic publicznie zakazuje niektórych SPV), twoje prawa są zerowe. To Dziki Zachód, który rozkwita przed każdym głośnym IPO.
Po piąte – realna wycena SpaceX według DCF. Morningstar, jeden z nielicznych niezależnych domów analitycznych, przeprowadził zdyskontowaną analizę przepływów pieniężnych i uzyskał godziwą wartość 780 mld USD. To o 56% poniżej 1,77 bln USD. Nawet biorąc pod uwagę premię za „must-own asset” (aktywo, którego nie można nie mieć w portfelu), luka jest ogromna. SpaceX będzie musiała pokazywać nienaganne wyniki przez 5-7 lat, aby uzasadnić obecną cenę. Przy tym w 2026 i 2027 roku spółka spali jeszcze 1200 mld USD gotówki, a do 2030 roku – 3500 mld USD. To ujemne wolne przepływy pieniężne na horyzoncie prawie dekady. W świecie rosnących stóp procentowych to zabójcze.
Prognoza: następne 30 dni i 90 dni
Następne 30 dni (czerwiec – połowa lipca 2026 roku):
Kluczowa data – 12 czerwca, pierwszy dzień handlu. Moja prognoza: otwarcie będzie szalone. Cena wystrzeli o 50-100% w pierwszych godzinach z powodu deficytu free float (tylko 4,2% akcji w obrocie) i FOMO. Cramer ma rację co do szumu, ale 5 bln USD to skrajny, spekulacyjny scenariusz. Realistyczny szczyt pierwszego dnia to 250-300 USD za akcję (kapitalizacja 3,0-3,9 bln USD). Następnie, w ciągu pierwszych dwóch tygodni, zacznie się realizacja zysków. Ci, którzy dostali akcje po 135 USD, zaczną sprzedawać. Pod koniec czerwca cena prawdopodobnie ustabilizuje się w okolicach 180-200 USD.
W ciągu 30 dni OpenAI i Anthropic znajdą się pod ogromną presją. Będą musiały albo przyspieszyć swoje zgłoszenia S-1, albo publicznie wyjaśnić opóźnienie. Jeśli SpaceX pokaże „strzał” pierwszego dnia, będą chciały wyjść szybciej. Jeśli SpaceX runie – będą zwlekać. Najprawdopodobniej Anthropic, która już złożyła poufny S-1 1 czerwca, ogłosi datę IPO w ciągu 30 dni, próbując złapać „falę” zainteresowania.
Następne 90 dni (lipiec – wrzesień 2026 roku):
Kluczowy punkt – 90. dzień po IPO (mniej więcej połowa września). Do tego czasu zostaną opublikowane pierwsze kwartalne raporty SpaceX jako spółki publicznej. Pokażą, czy udało się zmniejszyć straty (4,3 mld USD za Q1), czy wzrosły. Jeśli straty pozostaną wysokie, a przychody będą rosły wolniej niż oczekiwano (prognoza na 2026 rok – 38 mld USD), rynek zacznie zadawać niewygodne pytania. Akcje mogą spaść o 30-40% od szczytowych wartości.
Również w tych 90 dniach zacznie się rozwijać efekt „kanibalizacji”. Zobaczymy, czy pieniądze przepłynęły z Nvidii, Amazona i Microsoftu do SpaceX. Jeśli tak, S&P 500 może wejść w pełnoprawną korektę (spadek o 10%+ od szczytów). Jeśli nie – oznacza to, że rynek znalazł nowe pieniądze, a historia bańki AI zostaje odłożona.
Kolejny czynnik – lock-up wygasa po 180 dniach, czyli w grudniu 2026 roku, co wykracza poza horyzont 90 dni. Ale już we wrześniu zaczną się rozmowy o tym, jak insiderzy przygotowują się do sprzedaży. Stworzy to „efekt nawisu” (overhang) – inwestorzy będą bali się kupować w oczekiwaniu na masowe sprzedaże w grudniu.
I najważniejsze: jeśli Fed rzeczywiście podniesie stopy we wrześniu lub listopadzie (prawdopodobieństwo 60-70% obecnie), to akcje SpaceX, wycenione na nieskończony wzrost, runą najmocniej. Wysokie stopy zabijają modele DCF. A model DCF SpaceX to czysta fantastyka.
Rekordowe IPO SpaceX to największy test szaleństwa rynkowego od czasów bańki Dot-com. Jeśli się uda, zobaczymy falę emisji AI, która zaleje rynek kapitałem. Jeśli się nie uda – może to być ten „punkt zwrotny”, po którym euforia zmieni się w panikę. 12 czerwca dowiemy się, czy żyjemy w nowej gospodarce, czy po prostu w bardzo pięknej bańce.
— Editorial Team
Brak komentarzy.